Search
  • fleurilsemaria

Het omarmen van menselijkheid

Artikel voor 'A little bit of humanity' - project.




Sinds een paar maanden zijn er zelfscan kassa’s bij de Albert Heijn in mijn buurt. Mijn huisgenoot deelde dit nieuwtje enthousiast mee: “Nu hoef ik niet meer in de lange rijen te staan!” Ik snap haar enthousiasme heel goed, het is heel handig, zeker als je maar 1 of 2 artikelen koopt. Toch schuurde deze gebeurtenis ook een beetje bij mij. Ik vroeg me af waarom iedereen toch altijd zo op zoek is naar snelheid en efficiëntie? Waarom lijken we steeds minder geduld te hebben om eventjes in een rij te wachten?


Ik vond het antwoord in een term: ‘Mechanistische dehumanisatie’. Dit houdt in dat er onpersoonlijke processen worden toegepast om zo snel en efficiënt mogelijk te zijn. Kenmerkend van deze vorm van dehumanisatie, is dat mensen als nummertjes worden behandelt. Zelfscan kassa’s zijn hier goede voorbeelden van, het praatje met de caissière valt weg, het praatje in de rij ook. Op deze manier wordt de wereld steeds onpersoonlijker en individueler.


Dit gebeuren is niet alleen in de supermarkt terug te vinden, heel veel bedrijven zijn rondom het principe van efficiëntie en snelheid gemaakt. Het bekendste voorbeeld hiervan is de McDonalds. Een bekende uiteenzetting hiervan is gemaakt door de Amerikaanse socioloog George Ritzer in het boek: ‘The Mcdonaldization of society’ uitgegeven in 1993. Het concept verwijst naar de toenemende productie en consumptie en de rationalisering van deze processen. Hij behandelt als voorbeeld hoe een fast-food keten als McDonalds te werk gaat en stelt vervolgens dat deze manier van werken overgenomen wordt door veel meer aspecten van de samenleving. (Crossman, 2019)


Deze onpersoonlijke processen worden nog eens versterkt door automatisering en robotisering. Het is al bekend dat de komende jaren robots enorm veel van ons werk gaan overnemen. Sterker nog, dit gebeurt al overal om ons heen. We zien het bij het hierboven genoemde voorbeeld van de zelfscan kassa’s, maar ook op vliegvelden waar een computer checkt of jouw paspoort overeenkomt met je gezicht, of bij de bibliotheek waar je boeken zelf scant.


Deze ontwikkelingen maakte mij altijd erg verdrietig. Ik was, zoals veel mensen, angstig voor deze robot toekomst die ons te wachten staat. Tot ik het artikel: ‘De opkomst van soft skills’ las in Flow magazine. Dit artikel behandelt de mogelijkheden die de opkomst van robotisering en AI met zich meedragen. Namelijk, meer ruimte voor empathie en creativiteit, ofwel voor onze ‘soft skills’.


‘Hard skills’, het tegenovergestelde van soft skills, zijn een lange tijd de vaardigheden geweest die het meest belangrijk werden gevonden. Denk aan bijvoorbeeld techniek, wiskunde en taalkundigheid. Dit waren de vaardigheden waarmee je een goede baan kon vinden. Echter zijn de tijden nu omgedraaid, want wie zijn er buiten mensen om ook heel goed in het uitvoeren van deze hard skills? Computers. Er zijn nu al computers die betere diagnoses kunnen stellen dan doktoren die 10 jaar hebben gestudeerd. Dit is vrij verontrustend en juist daarom is het steeds belangrijker om te kijken wat ons onderscheidt van computers en wat ons mens maakt.


“Omarm de technologie, maar blijf vooral menselijk, want dat is onze kracht. De skills die we straks nodig hebben, dat zijn de zachte menselijke vaardigheden. De vaardigheden die meer gerelateerd zijn aan het hart en niet zo aan het hersen bewustzijn. Creativiteit is daar eentje van, want technologie kan keurig dingen uitvoeren, maar technologie kan geen dingen bedenken. Als technologie slimmer wordt, moeten wij betere vragen gaan stellen.” (de Kwant, 2019)


Dit wordt bevestigd door het artikel ‘How to build Connections in a Dehumanized world’ waar journalist Elizabeth Hopper het boek, The Power of Human: How our Shared Humanity Can Help Us Create a Better World, geschreven door Adam Waytz, behandelt: “Although technology may be partially to blame for our current situation. Waytz realizes that abandoning technology isn’t the path forward; instead we should work to build human connection into our increasingly technological advanced lives.” (Hopper, 2019)



Ook de populaire Noah Yuval Harari maakt dit bespreekbaar in zijn boek ‘21 lessen voor de 21e eeuw’. Hij prijst flexibelheid van de mens omdat veel mensen omgeschoold zullen worden. Daarnaast spreekt hij uit dat beroepen als filosoof, yoga leraar en ouderen verzorger van groot belang zullen worden, omdat dit (voorlopig) banen zijn die niet door computers kunnen worden overgenomen. Hiermee bevestigd hij hoe belangrijk die soft skills inderdaad zijn, want empathie, (mentale) flexibelheid, creativiteit etc. zijn eigenschappen die nodig zijn om deze beroepen uit te oefenen. (Giesen, 2018)

Samengevat, begon ik dit artikel met het behandelen van de term ‘mechanistische dehumanisatie’’. Deze manier van onpersoonlijke processen toepassen om snel en efficiënt te zijn is kenmerkend voor ons huidige sociale en economische systeem. De opkomst van robotisering en automatisering lijkt in eerste instantie dit proces te versterken. Toch denk ik dat er hoop is. Juist door de robotisering van de samenleving worden wij als mens gedwongen om te kijken wat ons dan nog waardevol maakt. Dit draagt een herontdekking van de ‘soft skills’ met zich mee. We worden aangespoord om meer te investeren in onze menselijke eigenschappen zoals empathie en creativiteit.


Om nog een keer Yuval Noah Harari te citeren: “I think that in the 21 century we will probably need spirituality more than ever before. Because a lot of spiritual and philosophical questions are suddenly becoming practical questions. For example questions about humanity, what does it mean to be human?” (Harari, 2018)


Laat die zelfscan kassa’s dus maar lekker komen. In plaats dat het onze samenleving steeds onpersoonlijker en individueler maakt, zou het ook het tegenovergestelde kunnen betekenen. Wel is het belangrijk dat wij als mensen er goed bij stil blijven staan wat voor ons echte connectie en echte menselijkheid inhoudt. Door kritisch op die vraagstukken te reflecteren en vervolgens die connectie en menselijkheid te omarmen creëren we wellicht wel een ontzettend mooie, nieuwe manier van leven en mens zijn.



Meer weten?

Ga naar:

https://spark.adobe.com/page/vIlHulQTQyykb/


Bronnen:

Blogpost. (2019, 20 april). Summary: The McDonaldization of Society / Ritzer. Geraadpleegd op 19 november 2019 van http://culturalstudiesnow.blogspot.com/2019/04/summary-mcdonaldization-of-society.html

Crossman, A. (2019, 12 januari). McDonaldization: Definition and Overview of the Concept. Geraadpleegd op 19 november 2019 van https://www.thoughtco.com/mcdonaldization-of-society-3026751

Geraerts, E. (2019). Authentieke intelligentie, waarom mensen altijd winnen van computers. Amsterdam, Nederland: Prometheus.

Giesen, P. (2018, 31 augustus). Digitale dictaturen. Een grote nutteloze klasse. Biologisch verbeterde rijken. Dit kan er gebeuren volgens Yuval Noah Harari. Geraadpleegd op 17 april 2020, van https://www.volkskrant.nl/mensen/digitale-dictaturen-een-grote-nutteloze-klasse-biologisch-verbeterde-rijken-dit-kan-er-gebeuren-volgens-yuval-noah-harari~b6523012/

Hopper, E. (2019, 28 juni). How to Build Connections in a Dehumanized World. Geraadpleegd op 22 juni 2020, van https://greatergood.berkeley.edu/article/item/how_to_build_connections_in_a_dehumanized_world

de Kwant, J. (2019). De opkomst van soft skills. Geraadpleegd op 17 april 2020, van https://www.flowmagazine.nl/lezen/bewust-leven/de-opkomst-van-soft-skills.html

Mulder, P. (z.j.). Bureaucratic Theory by Max Weber. Geraadpleegd op 19 november 2019 van https://www.toolshero.com/management/bureaucratic-theory-weber/

Yuval Noah Harari. (2018, 4 oktober). Nathalie Portman and Yuval Noah Harari in Conversation [Videobestand]. Geraadpleegd van https://www.youtube.com/watch?v=ledJBbRfH8g

26 views0 comments

Recent Posts

See All
 

©2020 by FM Art. Proudly created with Wix.com

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now